GNSS/RTK ile konum ölçümü nasıl yapılır?

GNSS nedir?

GNSS, uydu tabanlı konum sistemlerinin genel adıdır; GPS bunlardan yalnızca biridir. GLONASS, Galileo ve BeiDou gibi sistemler de aynı mantıkla çalışır. Ölçüm alıcıları birden fazla sistemin uydusunu aynı anda kullanarak daha güvenilir sonuç üretir.

Uydudan konum nasıl bulunur?

Her uydu, konumunu ve sinyali gönderdiği zamanı yayınlar. Alıcı, sinyalin kendisine ulaşma süresinden her uyduya olan uzaklığı hesaplar. Yeterli sayıda uyduya olan uzaklık bilindiğinde, alıcının yeryüzündeki konumu bu uzaklıkların kesiştiği nokta olarak bulunur.

Telefon neden metre, ölçüm aleti neden santimetre verir?

Uydu sinyali atmosferden geçerken gecikir, saat ve yörünge bilgilerinde küçük hatalar bulunur. Tek başına çalışan bir alıcı bu hataları ayıklayamadığı için konum birkaç metre sapabilir. Jeodezik alıcılar ise hem daha hassas sinyal ölçümü yapar hem de düzeltme verisi kullanır.

RTK düzeltmesinin mantığı

RTK (gerçek zamanlı kinematik) yönteminde konumu çok iyi bilinen bir referans istasyonu da aynı uyduları izler. Referans istasyonu, ölçtüğü konum ile bilinen konumu arasındaki farkı hesaplayıp arazideki alıcıya iletir. Yakın bölgedeki iki alıcı benzer hatalardan etkilendiği için bu düzeltme uygulandığında santimetre düzeyinde doğruluk elde edilebilir.

TUSAGA-Aktif'in rolü

TUSAGA-Aktif, Türkiye genelinde kurulmuş sürekli gözlem yapan sabit GNSS istasyonlarından oluşan bir ağdır (CORS ağı). Arazideki ölçüm aleti internet bağlantısıyla bu ağdan düzeltme verisini alır. Böylece her ölçüm için ayrı bir referans istasyonu kurmaya gerek kalmadan ülke koordinat sistemine bağlı, hassas ölçüm yapılabilir.

Sahada nelere dikkat edilir?

Yüksek binaların, yoğun ağaçların ve dar vadilerin yakınında uydu sinyali engellenebilir ya da yansıyabilir. Böyle yerlerde ölçüm uzmanı ya ölçümü tekrarlar ya da elektronik takeometre gibi farklı bir aletle tamamlar. Her ölçümün doğruluğu alet ekranında izlenir ve kontrol noktalarıyla sınanır.

Sık sorulanlar